Yenidoğan Bakımı Nasıl Yapılır?

Aysel Karaca Ünlü
0 Yorum

Yenidoğan bebek annesinin evde bebeğine yeterli bakım yapabileceği kanaatine varıldığı zaman hastaneden taburcu olabilir. Taburcu olduktan sonra destek amaçlı günde 1 kez 3 damla DVit kullanılmalıdır. Bebeğe işitme testlerinin yapılması için doğum sonrası bir hafta içinde kulak burun boğaz polikliniğine götürülmelidir. Her şey normal olsa bile bebek, en geç bir hafta sonra çocuk/yenidoğan polikliniğine kontrole götürülmeli ve tiroid hormonu değerlerine bakılmalıdır. Bebek, doğum sonrası 10. Gününde (maksimum 14. Günde) doğum kilosuna ulaşmış olmalıdır. Ayda ortalama 500 gr almalıdır. Bebek, günlük ortalama 160-200ml/kg mama ya da anne sütü almalıdır. (Mümkün olduğunca anne sütü almalıdır.) Hastaneden verilen aşı kartı saklanarak aşıların takibi için aile hekimine başvurulmalıdır. Doğuştan olabilecek kalça çıkığı kontrolü için 1. ayın sonunda kalça ultrasonu yapılması için çocuk/ortopedi polikliniğine başvurulmalıdır.

Yenidoğan bakımında dikkat edilmesi gereken durumlar;

  • Özellikle kan grubu uyuşmazlığı olan bebeklerde sarılık dikkatle izlenmeli, kollarda sarılığı artan bebeklerde emmede azalma ve sürekli uyku hali mevcut olduğunda bekletilmeden doktora başvurulmalıdır.
  • Bebek 6-8 saat uyanmazsa, emmede azalma, isteksizlik varsa , ateş üstünü açıp 15 dakika beklettikten sonra halen 38 derecenin üstündeyse bekletilmeden doktora başvurulmalıdır.
  • Bebek üst üste fışkırtır tarzda kusuyorsa veya bezlerinin dışına kadar taşan , günde 3-4 kez olan sıvı dışkılaması varsa bekletilmeden doktora başvurulmalıdır.
  • Bebek açken ve sakinken dakika solunum sayısı 60 ve üstündeyse veya nefes alırken zorlandığını gösteren burun kanatlarını açıp kapayarak nefes alma gibi belirtiler varsa bekletilmeden doktora başvurulmalıdır
  • Bebeğin günlük idrar miktarı azalır ve idrarı sarı ve keskin kokulu olursa bekletilmeden doktora başvurulmalıdır.

Sütün bebeğe yettiği nasıl anlaşılır?

Bebek günde en az 5 defa bezine idrarını yapıyorsa, 14. gününü tamamladığında doğum kilosuna ulaşmışsa, emzirdikten sonra rahat rahat uyuyorsa, annenin memesi emzirdikten 2 saat sonra doluyorsa  sütün bebeğe yettiği anlaşılır.

Yenidoğan bebeklerin göz bakımı nasıl yapılmalıdır?

Eller sabunlu suyla iyice yıkandıktan sonra temiz bir gazlı bez/tülbent/pamuk önceden kaynatılmış ılık suyla ıslatılır ve hafifçe sıkıldıktan sonra içten dışarı doğru göz silinmelidir. Diğer göz için aynı malzemeler kullanılmamalı yeni bir bezle temizliğe başlanmalıdır. Günde beşer onar kez olmak üzere göz pınarı denilen burun köküne yakın çıkıntılı kısma hafif dokunuşlarla masaj yapılabilir. Eğer bebeğin gözünde kızarıklık veya çapaklanma gibi bulgular varsa doktora başvurulmalıdır.

Yenidoğan bebeklerin kulak bakımı nasıl yapılmalıdır?

Tüm yenidoğanlarda mutlaka işitme testi yapılmalıdır. Kulak bakımında ise eller iyice yıkandıktan sonra temiz gazlı bez önceden kaynatılmış ılık suyla ıslatılır ve hafifçe sıkıldıktan sonra kulak deliğinin etrafından başlanıp kulak kıvrımlarına doğru temizlenmelidir. Kesinlikle kulak deliğinin içine herhangi bir bez, çubuk sokulmamalıdır.

Yenidoğan bebeklerin burun bakımı nasıl yapılmalıdır?

Bebeklerde burun tıkanıklığı bebeğin beslenmesini ve uyumasını ciddi oranda bozabilir. Bu nedenle beslenmeden veya uykudan önce yapılmalıdır. Bebeğin burnundaki salgılar serum fizyolojik (burun damlası veya spreyi) ile yumuşatıldıktan sonra puvar veya ağız ile çalışan burun aspiratörü ile temizlenmelidir. Bu işlem duruma göre 1-6 kez yapılabilir. Ancak tıkalı olmayan burunu açmaya çalışma işlemi burunda ödem yaratarak tam tersi tıkanmasına neden olabilir.

Yenidoğan bebeklerin ağız bakımı nasıl yapılmalıdır?

Temiz gazlı bez ılık suyla ıslatıldıktan sonra hafifçe sıkılıp serçe parmağına sarılmalı ve parmak bebeğin dudağına değdirilerek ağzını açtıktan sonra dil üstü damak ve yanak içleri hafifçe sıvazlanmalıdır. Günde 1-2 kez yapılması yeterlidir. Bebeğin dil veya yanaklarında beyaz noktalar varsa mutlaka pamukçuk düşünülmeli ve tedavi edilmelidir.

Yenidoğan bebeklerin göbek bakımı nasıl yapılmalıdır?

Göbek genelde 6-10 gün içinde kuruyup düşer. Göbek nemli kalırsa yumuşar ve düşme zamanı uzar. Bu nedenle göbek banyodan hemen sonra kurulanmalıdır. Mümkün olduğunca göbek düşene kadar banyo yaptırılmaması bebeğin silinerek temizlenmesi gerekir. Bebek bezinin kıvrılarak göbek altında kalmasına dikkat edilmelidir. Böylece göbek kuru kalmış, idrar ve gaita ile temas etmemiş olur. Göbek sabah ve akşam günde 2 kez olmak üzere %70 alkol ile silinmelidir. Göbek düştükten sonraki 1-2 gün pansumana devam edilmelidir. Göbek enfeksiyonu belirtileri olan sarı irin akıtan, kötü bir kokulu veya kökündeki bölge kızarmış ve şişmiş bir göbek varsa doktora başvurulmalıdır. Kızarıklık aynı zamanda kuru göbek bağının cildi tahriş etmesi nedeniyle de oluşabilir. Tahrişe neyin sebep olduğunu belirlemek için, kuru göbek bağını kızarık alandan hafifçe uzaklaştırarak kızarıklığın çapını bir kalemle çizin. Bir saat kadar bekleyip tekrar kontrol edin. Kızarıklık hala oradaysa ve işaretin dışına taşmışsa, doktora başvurulmalıdır. Kızarıklık yalnızca kuru göbek bağının cildi tahriş etmesi nedeniyle oluşmuşsa kısa bir süre sonra kaybolacaktır.

Bazen göbek deliğinden küçük miktarlarda kanama olabilir. Kan damarlarının birbirinden ayrılması nedeniyle bu normaldir. Kanamayı fark ederseniz önce biraz basınç uygulamayı deneyin. Kanama beş ila yedi dakikalık sürekli basınç sonucunda durmazsa doktora başvurulmalıdır.

Göbek kordonu düştükten sonra, göbek granülomu adı verilen kordonun düştüğü yerde biraz büyüyebilecek ve irin akıtabilecek olan kırmızımsı, nemli bir şişkinlik veya nodül olabilir bu durum gümüş nitrat içeren bir ilaç ile tedavi edebilir.

Yenidoğan bebek banyosu nasıl yapılır?

Banyo yaptırmak için en iyi zaman;

Bebekler banyodan sonra daha huzurlu ve rahat uyurlar. Bebeğin kusmaması için banyo işlemi beslenmeden önce yapılmalıdır.

Bebek ne sıklıkta yıkanmalıdır?

Haftada 2 veya 3 kez yıkamak yeterli olacaktır.

Yeni doğan bebek banyosu;

Bebeğin göbek bağı kalıntısı düşmemişse sünger ile banyo yaptırılmalıdır. Bebek yumuşak, düz bir yere yatırılır, bir leğen dolusu ılık su ve bir sünger hazırlanır. Bebeğin cildi tahriş etmeyecek bir şekilde silinir ve sonunda yavaş bir şekilde kurulanır. Kazara göbek bağını ıslanırsa yumuşak bir  havluyla nazikçe kurulamak  gerekmektedir.

Büyük banyo;

Gerekli malzemeler: Yumuşak lif, bebek şampuanı, leğen yada küvet, küvet filesi, su termometresi, 33 derece sıcaklığında su.

Uygulama: Sırayla vücudun boyun altı ön kısmı, boyun altı arka kısmı ve en son olarak baş kısmı yıkanır. Bebeklerde en çok ısı kaybı baş kısmından olduğundan baş yıkama işlemi en sona bırakılmalıdır. Bebek banyodan hemen sonra serili halde bulunan sıcak havluya yatırılır. Baş kısmından başlanacak şekilde kurulanır. Altındaki ıslak havlu değiştirildikten sonra bezi ve elbiseleri giydirilir.

Yenidoğan bebek odası ve ısısı nasıl olmalıdır?

Bebeğin rahat uyuması, aşırı terlememesi ve isilik gelişmemesi için oda sıcaklığı çok önemlidir. İdeal sıcaklık 21-24 derece arasında olmasıdır.

Oda sık sık havalandırılmalıdır. Duvarlar yıkanabilir boya veya duvar kağıtları ile kaplı sade olmalıdır.

Orta sertlikteki yataklar ve pamuk içeren hafif yorganlar tercih edilmelidir. En ideal uyku pozisyonu sırtüstü ve yandır.  Bir yaşından önce yastık kullanılmamalıdır. Ev akarları nedeniyle yastık ve yorganlar 6 haftada bir yıkanmalıdır. Bebeğin yatağında sivri köşe, küçük oyuncaklar olmamalıdır. Anne ve bebek aynı odada ayrı yataklarda yatmalıdır.

Yenidoğan bebek bezi nasıl değiştirilir?

Bebek her altını ıslattığında veya kirlettiğinde en kısa zamanda bezi değiştirilmelidir. Bez uzun süre değiştirilmezse pişiğe ve huzursuzluğa neden olur. Alkol içeren ıslak mendiller kesinlikle kullanılmamalıdır.

Bebek altını çok kirletmiş, bol miktarda sıvı kaka yapmış ise bebeğin belden aşağıya kadar ılık su ile yıkanması önerilir. Bu yıkama esnasında sabun veya şampuan kullanılmamalıdır. Kurutmak için sert havlular kullanılmamalıdır.

Kirli bezin çıkarılması

Yapışkan bantları açılır ve kendi üzerine katlanır; ama kirli bezi henüz bebeğin altından alınmaz. Çıkarılacak bezin temiz bölümüyle dışkı silinir ve çocuk erkek ise penisini bir bezle örtülür. Bebek ayak bileklerinden tutularak hafifçe yukarı doğru kaldırılır ve bebek bezi kendi üzerine katlanarak toplanır. Kirli bebek bezi poşete atılır. Alkol içermeyen ıslak mendille veya ıslatılmış pamuk ile bebeğin altı önden arkaya doğru silinir.

Yeni bebek bezinin bağlanması

Pişiğin önlenmesinde ve pişik bakımında etkisi kanıtlanmış bir ürün sürüldükten sonra temiz bir bebek bezinin üst yarısı (yapışkan bantlı yarı) bebeğin arkasına gelecek şekilde yerleştirilir. Diğer yarısı, bacakların arasında olmalıdır. Bebek bezi sıkı olacak, ancak deride iz bırakmayacak şekilde yapışkan bantlarla her iki yandan sıkıştırılır. Bebek bezi bebeğin göbek bağının üzerini hiçbir zaman kapatmamalıdır.

Yenidoğan bebeğin tırnak bakımı nasıl olmalıdır?

İlk 1-2 aya kadar bebeklerin tırnakları yumuşaktır ve genelde kendiliğinden yırtılıp kopar bu nedenle kesilmemelidir. Bebeğin yüzünü tırmalamaması için ilk 2 ay eldiven giydirilmelidir. 2. Aydan sonra özellikle bebek sakinken veya uyurken künt uçlu bir makasla tırnaklar kesilebilir.

Yenidoğan bebeğin cilt bakımı nasıl olmalıdır?

Bebeklerin cildi çok hassastır ve kimyasal maddelere karşı çok duyarlıdır. Kullanılacak bebek bakım ürünlerinin içeriklerinde bebek cildini tahriş edebilecek veya alerjik cilt reaksiyonlarına sebebiyet verebilecek katkı maddelerinin bulunmasından kaçınılmalıdır. Bebekler için üretilen, klinik olarak kanıtlanmış, nefes aldıran, parfümsüz, katkı maddesi, koruyucu ya da antiseptik içermeyen, güvenilir bakım ürünlerini seçilmelidir. Bebeğin bezi ve iç çamaşırları sık sık değiştirilmelidir. Oda sıcaklığı 24 derecenin üstünde olmamalıdır aksi halde pişik ve isiliğe neden olabilir. Eğer sıcağa bağlı isilik oluşursa bebeğe banyo yaptırılmalı ve üstü açık bırakılmalıdır.

Dr. Aysel Karaca Ünlü

0 Yorum

Bu yazılar ilginizi çekebilir!

Yorum Yaz