Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu

Aysel Karaca Ünlü
0 Yorum

İdrar yolu enfeksiyonları çocukluk çağında sık görülen önemli bir hastalık nedenidir. Yaşamın ilk üç ayı hariç, hayatın tüm dönemlerinde kız çocukları erkeklere göre daha fazla idrar yolu enfeksiyonu geçirirler. Bir yaşından sonra ise kız çocukları erkeklerden yaklaşık 10-15 kat daha fazla idrar yolu enfeksiyonu geçirme riskine sahiptirler. Nedeni bilinmeyen ateşli süt çocuğu ve küçük çocukların %50’sinde, süt çocukluğu döneminde 39ºC ve üzeri ateşi olan kız çocuklarının ise %30’unda idrar yolu enfeksiyonu olduğu bildirilmektedir.

İdrar yolu enfeksiyonu neden olur?

İdrar yolu enfeksiyonunun tüm yaş grubu çocuklarında görülen en sık etkeni bağırsak bakterilerdir. Escherichia coli en sık (%80-85) rastlanan etken olup; klebsiella, proteus, enterobacter spp, morganella morganii ve enterobakter ailesinin diğer üyeleri olan bakteriler daha az enfeksiyona neden olurlar.

İdrar yolu enfeksiyonu genellikle idrar yapılan yerden yukarıya doğru yol ile mikrobun üriner sisteme ulaşması sonucu meydana gelir. Kan yolu ile idrar yolu enfeksiyonu oluşması daha nadirdir. Hastanın vücut direnci ile mikrobun enfeksiyon oluşturma yeteneği kişinin hasta olup olmayacağını belirler. Çocuğun bağırsağında normalde yaşayan mikrop türleri, mesane ile ilgili faktörler ve anatomik bozukluklar hastalık riskinde önemlidir. Çocuğun vücudundaki yararlı bakterilerin çeşitli nedenlerle kullanılan antibiyotikler sonucu azalması ve zararlı bakterilerin sayısının artması, sünnetsiz olma, yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde vücut direncinin zayıf olması, anne sütü almama enfeksiyon oluşumunu tetikleyen faktörlerdir. Aynı zamanda mesanenin çeşitli nedenlerle yeterince boşaltılamaması ve kabızlık idrar yolu enfeksiyonu  için risk faktörleridir.

İdrar yolu enfeksiyonu bulguları nelerdir?

İdrar yolu enfeksiyonu  bulguları yaşa, enfeksiyonun yerine  ve şiddetine göre değişkenlik göstermektedir. Yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde idrar yolu enfeksiyonu göstergeleri bir çok hastalık belirtisiyle aynıdır. Kusma, kilo alımında yetersizlik, emme güçlüğü, huzursuzluk, uzamış sarılık, ishal, kötü kokulu idrar ve ateş benzeri bulgular idrar yolu enfeksiyonu belirtilerindendir. İki yaşından sonra hastalar karın ağrısı ve ateş, okul çağı çocukları ise daha çok idrar yaparken yanma , mesane üst kısmında hafif ağrı, ani ve sık idrara çıkma veya karın ağrısı, yan ağrısı, işeme bozuklukları, kabızlık, ateş gibi şikayetlerle hekime başvururlar . Özellikle ateşin olması, idrar tahlilinde bakteri görülmesi veya bakteri görülmesi ile birlikte ateş olmadan yan ağrısının olması enfeksiyonun böbrek dokusuna kadar ulaştığının göstergesi olabilir. Bu durum idrar tahlilinde bakteri olup da, çocukta belirgin rahatsızlığa neden olmayan alt idrar yolları enfeksiyonundan çok daha önemlidir.

İdrar tahlili nasıl yapılır?

İdrar tahlilleri basit olmasına rağmen vücut hakkında bir çok bilgiyi ortaya koymaktadır. İdrar yolu enfeksiyonundan şüphelenildiğinde yenidoğan ve süt çocuklarında torba ile, daha büyük çocuklarda steril bir kap yardımıyla idrar toplanır. Mümkünse orta akım idrarının tetkik edilmesi daha doğru sonuçlar açısından önemlidir. Bunun için idrar yapmadan önce bölgenin önden arkaya doğru iyice temizlenmesi ve ilk idrarın tuvalete yapılarak aynı idrarın orta kısmının kaba alınması önemlidir.

İdrar yolu enfeksiyonu tanısı nasıl konur?

İdrar yolu enfeksiyonunun asıl tanısı idrar kültüründe bakterinin üremesi ile konur. İdrar tahlili tanıya yardımcıdır. Ancak idrar kültürü sonuçları yaklaşık 5 gün içinde çıktığı için tedavide geç kalınmaması amacıyla tahmini bir antibiyotik başlanır. Kültürde temiz orta akım idrardan üretilen bakteri sayısı 100.000’in üstündeyse veya idrar kültürü için alınan numune sonda yardımıyla alındıysa ve bu numuneden çalışılan kültürde üretilen bakteri sayısı 10.000’in üstündeyse idrar yolu enfeksiyonu tanısı konur. Kültür sonuçlarına göre, üretilen bakteriye karşı hangi antibiyotiğin etkili olabileceği antibiyogram yöntemiyle ortaya çıkar.  Böylece hekim bakteriye karşı en etkili antibiyotiği seçerek tedaviye devam eder.

Tekrar eden idrar yolu enfeksiyonunun zararları nelerdir?

İdrar yolu enfeksiyonların erken tanınması ve yeterli tedavisi oldukça önemlidir. Özellikle tekrar eden idrar yolu enfeksiyonları nedeniyle böbreklerde kalıcı hasarların oluşması ve kronik böbrek yetmezliği oluşma riski yüksektir. Bu nedenle hekiminiz ilk ateşli idrar yolu enfeksiyonunda üriner sistem ultrasonu isteyecektir. Anormal ultrason sonuçları, tedaviye yanıtsızlık, aile öyküsünde benzer durumların olması halinde VCUG denilen işeme anındaki filmleri çeken bir görüntüleme yöntemi ile mesanede doğuştan gelen bir hastalığın varlığı, mesaneden üst idrar yollarına kaçış olup olmadığı, erkek çocuklarda mesaneden sonraki idrar yollarında bir darlık olup olmadığı araştırılır. Böbrekte hasar oluşup oluşmadığı ise DMSA denilen böbrek sintigrafisi ile anlaşılabilir. Tüm yapılan tetkik sonuçlarına göre hekim koruyucu olarak sürekli kullanılan düşük dozda antibiyotik tedavisi başlayabilir.

Eğer çocukta doğuştan gelen anormal bir yapı yoksa, idrar yolu enfeksiyonundan korunmak için en iyi yöntem çocuğun kabız kalmasını engellemek, çocuğa bol su içirmek ve mesanede idrarı uzun süreli tutmamak için sık aralıklarla işemeye teşvik etmektir.

0 Yorum

Bu yazılar ilginizi çekebilir!

Yorum Yaz