Çocuk Aşıları

Aysel Karaca Ünlü
0 Yorum

Aşılama her çocuğun yararlanması gereken bir haktır. Hastalıklardan korunmada en etkili yaklaşımdır. Aşı bir aktif bağışıklama yöntemidir. Yani, aşıların içinde normalde hastalık yapabilen mikrobun tamamı veya belirli işlemlerden geçmiş parçaları, çocukta hastalık oluşturmayacak seviyeye getirilerek çocuğa verilir. Böylelikle doğal yollardan bulaşan enfeksiyon sonrası oluşan bağışıklığa benzer bir bağışıklık yanıtı oluşturulur. Böylece sonraki yıllarda çocuk, aşıdaki mikrobun hastalık yapabilecek kadar kuvvetlisi ile karşılaştığında vücudu daha önce o mikrobu tanıdığı için kolaylıkla yok ederek hastalık oluşmasına izin vermez.
Aşılar canlı ve inaktif olmak üzere iki sınıfa ayrılır. Canlı aşılar hastalık yapma yeteneği azaltılan gerçek mikropların vücuda verilmesiyle bağışıklık sistemini uyarırlar. İnaktif aşılarda ise belirli işlemlerden geçmiş canlı olmayan mikrop parçaları vücuda verilerek bağışıklık sistemi uyarılır.

İçerik

Sağlık Bakanlığı Güncel Aşı Takvimi

Zorunlu Çocuk Aşıları Nelerdir?

Rapel: Pekiştirme dozu

Hepatit B Aşısı:

Hepatit B aşısı ne zaman yaptırılmalıdır?

Doğduğu gün, 1.ay sonunda ve 6. ayda yapılır. Kol veya bacak kası içine yapılır.

Hepatit B aşısı neden yaptırılır ?

Hepatit B aşısı yaptırılmazsa, çocuğa virüsün bulaşması durumunda bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, deri döküntüsü ile birlikte göz ve deride sarılık, açık renkli dışkı, koyu sarı renkli idrar ile bulgu verebilir. Zamanında ve yeterli tedavi edilmezse siroz ve kanser gelişme hızı ve riski artar.

BCG (Verem/Tüberküloz Aşısı):

BCG aşısı ne zaman yaptırılmalıdır?

Bcg aşısı, ikinci ayın sonunda deri içine uygulanır.

BCG (Verem/Tüberküloz Aşısı) neden yaptırılır ?

Verem, çevrede verem mikrobu taşıyıcısı varsa taşıyıcının öksürmesi sonucu havaya yayılan mikrobun solunması ile bulaşır ve en çok akciğer olmak üzere tüm vücutta çeşitli sorunlar oluşturabilir. Çocukta gece terlemesi, sırt ağrısı, halsizlik, çabuk yorulma, kilo kaybı, büyüme gelişme geriliği, ateş gibi belirtiler ile ortaya çıkar ve 9-12 ay gibi uzun süreli çoklu antibiyotikler kullanılmak zorunda kalınabilir. Yeterli ve etkili bir tedavi olmadığı takdirde ölümle sonuçlanabilen bir hastalıktır.

DaBT-IPA- Hib Aşısı (Difteri, Asellüler Boğmaca, Tetanoz, Haemophilus İnfluenza Tip B, İnaktif Polio Aşısı/Beşli Karma Aşı):

DaBT-IPA- Hib Aşısı ne zaman yaptırılmalıdır ?

2- 4 – 6 -18. ayda kas içine uygulanır.

Difteri Aşısı neden yaptırılır ?

Difteri mikrobu aşılamanın yaygınlaşmasından sonra yok denecek kadar azalmıştır ancak aşı karşıtı görüşler yüzünden her an gündeme gelmeye hazır durumdadır. Difterinin belirtileri, deride maviye çalan renk değişimi, burunda kanlı akıntı, nefes almakta sıkıntı, hırıltılı soluma, seste kabalaşma, boğukluk, hızlı soluma, titreme, üşüme, havlar tarzda öksürük, boğaz ağrısı, tükürüğünü yutamama, ağızdan salya akması, ateş, yutkunurken ağrı olmasıdır. Hastanın boyun lenf bezleri şişer ve boyun kabalaşır. Yeterli tedavi edilemediği takdirde kalp kası iltihabı, sinir sistemi kaynaklı felçler ve böbrek tutulumu ile ölüme neden olabilir.

Boğmaca Aşısı neden yaptırılır ?

Öksürük damlacığı ile bulaşan boğmaca etkeni vücuda girdikten sonra 4-6 hafta süre boyunca bulaşıcıdır. Kış aylarında sık görülür. Üst üste, kesik ve boğulur gibi bir öksürük olur. 7 yaş altı çocuklarda etkilenme sıktır. Özellikle 1 yaş altı çocuklarda yeterli destek sağlanamadığında ölümle sonuçlanır.

Tetanoz Aşısı neden yaptırılır ?

Tetanoz kişiden kişiye bulaşmadığı için aşıyla önlenebilen diğer hastalıklardan farklıdır. İnsanlara kontamine objelerle (tırnak, iğne, çivi gibi) oluşmuş kesiklerden ya da toz, toprak, dışkı veya tükürükle kirlenmiş yaralardan, yanık ve kazalarda meydana gelen ölü dokulardan, yeni doğanlarda göbek kordonundan bulaşır. En fazla görülen ilk belirti çene kaslarında sıkıca olan kasılmadır. Bundan başka; baş ağrısı, ani ve istemsiz kas kasılmaları (en sık midede), bütün vücutta ağrılı kas sertliği, yutkunma sorunları, nöbetler, ateş ve terleme, yüksek kan basıncı ve kalp atışında hızlanma görülür. Ölümle sonuçlanması muhtemel solunum güçlüğü ile yüksek ölüm oranlarına sahiptir.

Haemophilus İnfluenza Tip B Aşısı neden yaptırılır ?

5 yaşından küçüklerde H.İnfluenza b ciddi hastalıklara yol açar. Çift taraflı sağırlıkla giden menenjit, ateş, yutma güçlüğü, ağızdan salya akması ile giden, solunum güçlüğü sonucu tedavi edilmezse ölümle sonuçlanan akut epiglotit, zatürre (pnömoni) gibi hastalıklar oluşturabilir.

KPA (Konjuge Pnömokok Aşısı)/ Zatürre Aşısı:

Zature Aşısı ne zaman yaptırılır?

2,4,6 ve 12.ayda uygulanır.

Zature Aşısı neden yaptırılır ?

Pnömokok bakterisi insandan insana yakın temas ve solunum yolu ile bulaşır. Bu bakteri iki yaşın altındaki çocuklarda yüksek risk durumu oluşturmaktadır. Beş yaşından küçük çocuklarda pnömokokal enfeksiyonlar ağır hastalıklara neden olabilir. Asıl olarak zatürre etkeni olan bu mikrop, beyin zarı iltihabı (menenjit), kan iltihabı ve orta kulak iltihabı gibi
hastalıklara da neden olabilir.

KKK Aşısı (Kızamık-Kızamıkçık- Kabakulak Aşısı):

KKK Aşısı ne zaman yaptırılır?

12. ayda ve ilköğretim 1. sınıfta pekiştirme (rapel) aşısı kolda cilt altına uygulanır.

KKK Aşısı (Kızamık-Kızamıkçık- Kabakulak Aşısı) neden yaptırılır ?

Kızamık virüsü ile karşılaşanlar 9-10 güne kadar çevredekilere kızamık bulaştırırlar. Kan, idrar ya da solunum yoluyla bulaşır. Ateş, nezle, göz kızarıklığı, ışığa bakamama ile başlar, yüzde döküntüler ile devam eder ve döküntüler 24 saat içinde tüm vücuda yayılır. Hastalık destek tedavisi ile iyileşebilir, ancak hastalık iyileştikten yıllar sonra uyuyan kızamık virüsü nedeniyle SSPE denilen beyin iltihabı, ölümcül bir sinir sistemi hastalığına dönüşebilir. Kızamıkçık virüsü solunum yolu ile bulaşır ise tüm vücutta döküntüler oluşur. Oldukça bulaştırıcıdır. Çocukluk döneminde geçirilirse tehlikeli olmayabilir ancak gebelik döneminde geçirilirse bebek için oldukça tehlikeli bir hal alabilir. Kabakulak virüsü ile karşılaşıldığında ise tek veya iki taraflı kulak önü tükürük bezinde şişme ile birlikte ağrı hissedilir. Beraberinde ateş, halsizlik, baş ağrısı, pankreas bezinin iltihabı, menenjit (beyin zarı iltihabı), orşit (testis iltihabı) ve nadiren kısırlık olabilir.

OPA (Oral Polio Aşısı)/ Çocuk Felci Aşısı:

Çocuk Felci Aşısı ne zaman yaptırılır ?

6 ve 18.ayda önerilir.

Çocuk Felci Aşısı neden yaptırılır ?

Çocuk felci aşısı, aşılama kampanyalarının aktif ve yoğun bir şekilde sürdürülmesiyle ülkemizde 1998’den beri görülmemektedir. Aşırı yorgunluk, yanıklar, travmalar, gebelik, bademcik ameliyatı gibi vücut direncinin düştüğü durumlarda hastalık daha ağır seyredebilir. Grip gibi başlayan hastalık, ilerlediğinde beyin zarı iltihabı veya sinir hücrelerinde kalıcı tahribat sonucu felçler ortaya çıkabilir.  Ağır vakalarda felçler solunum kaslarını tuttuğu taktirde hastalık ölümcül olabilir. Bilinen etkin bir tedavisi yoktur. Kas felçleri fizik tedaviden fayda görebilir. Korunmada bilinen en etkin yol aşılamadır.

Hepatit A Aşısı:

Hepatit A Aşısı ne zaman yaptırılmalıdır ?

18-24.aylarda uygulanır.

Hepatit A Aşısı neden yaptırılır ?

Dışkı ve ağız yoluyla bulaşan bu hastalık, kirli su ve besinler nedeniyle çok sık görülmektedir. Çok bulaşıcıdır. Yetişkinlerde çocuklara göre çok daha ağır seyreder. Grip benzeri bulgularla başlar; sarılık, ateş , karaciğer ve dalak büyümesi ile seyredebilir. Bu hastalık sonrası böbrek hastalığı, kalp kası iltihabı, kan hücrelerinde düşüklük, karaciğer ve pankreas hastalıkları oluşabilir.

Su Çiçeği Aşısı:

Su Çiçeği Aşısı ne zaman yaptırılmalıdır ?

12. Ayda uygulanır.

Su Çiçeği Aşısı neden yaptırılır ?

Direk temas , tükürük damlacıkları ve hava yolu ile çok kolay bulaşan bir hastalıktır. Döküntüler gövdeden başlayıp baş ve yüze yayılır. Bulaştırma döküntü çıkmadan 1 gün önce başlar ve kabuklanana kadar sürer. Erişkinlerde daha ağır seyreder. Özellikle 5 yaşından önce ve 20 yaşından sonra ensefalit denilen beyin dokusu iltihabı görülme oranı artar.

Özel Aşılar nelerdir?

Sağlık Bakanlığı’nın ödemediği ancak yapılması önerilen 5 özel aşı daha vardır. Bunlar ;
1- İshal nedeniyle hastaneye yatışların en sık sebebi olan rota virüsü’nü önlemek için rota virüs aşısı;
2- Özellikle 5 yaş altı çocuklarda hızlı yayılan döküntü ve ölüme sebep olabilen meningokok mikrobunu önlemek için meningokok aşısı;
3- Bebekleri korumak için çevredeki erişkinlerin yaptırması gereken boğmaca aşısı;
4- Rahim ağzı kanserinden korumak için HPV aşısı;
5- Her yıl içeriği o yılki etken mikroplara göre değişen, gribi önlemek için yapılan grip aşısı (ifluenza).

Aşılarla ilgili tartışmalar ve aşıların yan etkileri konulu bir sonraki yazımda görüşmek üzere,

Sağlıklı günler 🙂

0 Yorum

Bu yazılar ilginizi çekebilir!

Yorum Yaz